Năm học 2009-2010 với chủ đề "Năm học đổi mới quản lý và nâng cao chất lượng giáo dục ", trong đó, ngành giáo dục – đào tạo xác định lấy đổi mới quản lý giáo dục là khâu đột phá. Năm học này là năm đầu tiên ngành giáo dục – đào tạo tập trung thực hiện cuộc vận động lớn “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”, tiếp tục thực hiện phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” và là năm cuối cùng thực hiện cuộc vận động “Hai không”.

Theo Phó thủ tướng- Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Thiện Nhân,: “Khâu đổi mới của ngành liên quan đến việc trước tiên phải có quy hoạch, chiến lược phát triển giáo dục. Song song với đó là xây dựng hệ thống quy định quản lý giáo dục”. Phó Thủ tướng cho biết, để đạt được mục tiêu này, ngành Giáo dục - Đào tạo quyết định không duy trì phương pháp quản lý tập trung, mà phân cấp cho các địa phương và từng nhà trường chịu trách nhiệm. Bộ chỉ định hướng, đề ra chủ trương, rồi kiểm tra, thanh tra việc thực hiện.

Năm học này cũng là năm bản lề tiến đến năm học 2010 - 2011 chấm dứt tình trạng dạy học chủ yếu qua "đọc - chép" ở THCS và THPT. Ðể nâng cao chất lượng dạy và học, Bộ GD&ĐT giao nhiệm vụ mỗi giáo viên, cán bộ quản lý giáo dục thực hiện một đổi mới trong phương pháp dạy học và quản lý, mỗi trường có một kế hoạch cụ thể về đổi mới phương pháp dạy học, mỗi tỉnh có một chương trình đổi mới phương pháp dạy học

Trong năm học mới này công tác đánh giá chất lượng giáo dục các trường phổ thông và TCCN, trong đó có các trường ngoài công lập, các trường do nước ngoài đầu tư hoặc đào tạo theo chương trình nước ngoài sẽ được đặc biệt chú trọng, đồng thời triển khai các bước chuẩn bị cho Việt Nam tham gia chương trình đánh giá kết quả học tập của học sinh quốc tế (PISA). Ðặc biệt, tình trạng thiếu giáo viên, nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên sẽ được hạn chế bằng việc các sở GD&ÐT xác định nhu cầu giáo viên các cấp học, các môn học giai đoạn 2009 - 2015, lập kế hoạch đào tạo giáo viên theo nhu cầu của tỉnh, đặt hàng các ÐH, CÐ sư phạm trong và ngoài tỉnh đào tạo, kết hợp các chính sách khuyến khích giáo viên công tác tại địa phương, đảm bảo từ sau năm 2012 không còn tình trạng thiếu giáo viên có chất lượng ở tất các các bậc học và môn học.

Năm học mới 2009 - 2010, ngành giáo dục sẽ tổ chức triển khai thực hiện các đề án, kế hoạch phát triển đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt: Ðề án dạy và học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân 2008 - 2020, Kế hoạch tổng thể phát triển nhân lực CNTT đến năm 2015 và định hướng đến năm 2020; Xây dựng, trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt và triển khai: Chương trình phổ cập mẫu giáo 5 tuổi, Ðề án phát triển và hiện đại hóa hệ thống trường THPT chuyên giai đoạn 2010-2015, Ðề án củng cố và phát triển hệ thống các trường phổ thông dân tộc nội trú giai đoạn 2010-2015, Ðề án xây dựng nhà ở học sinh các trường phổ thông dân tộc bán trú để thực hiện phổ cập tiểu học và THCS có chất lượng giai đoạn 2010 - 2015...

Đặc biệt, năm học mới 2009 - 2010, Bộ Giáo dục và Ðào tạo yêu cầu tất cả các bậc tiểu học, trung học, giáo dục thường xuyên tăng cường tổ chức giảng dạy cho học sinh hoàn cảnh đặc biệt khó khăn và học sinh khuyết tật. Ðây là những học sinh cần có hình thức giáo dục linh hoạt và đầy tính nhân văn, giúp các em tự tin hoà nhập cuộc sống cộng đồng.

Trong thư gửi giáo viên và học sinh nhân ngày khai giảng năm học mới 2009-2010, Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết nhấn mạnh: Nhớ tới lời dạy của Bác Hồ “Vì lợi ích trăm năm trồng người”, năm học này, các bậc phụ huynh, các thầy giáo, cô giáo và toàn xã hội càng chung tay, góp sức cùng ngành Giáo dục và Đào tạo, phấn đấu đào tạo những chủ nhân tương lai của đất nước có lối sống đẹp, đạo đức tốt, đầy đủ tri thức, có trình độ khoa học, tay nghề kỹ thuật cao phục vụ sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, góp phần đưa đất nước ta sánh vai với các cường quốc năm châu, như lời Bác dạy.