Thứ trưởng Nguyễn Vinh Hiển:

Kì thi 2006-2007, xã hội rất bức xúc trước nhiều hiện tượng tiêu cực xảy ra, như: bắc thang vào ném bài thi hoặc gây mất trật tự an ninh quanh khu vực thi. Khi thí sinh thi xong thì phòng thi "trắng" tài liệu...

Trước thực trạng đó, Ban cán sự Đảng của Bộ đã đột phá là nói không với tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích trong GD.

Chúng tôi có báo cáo với Thủ tướng, Chính phủ và Thủ tướng có Chỉ thị số 33 là ngành GD phải tập trung vào chống bệnh thành tích trong GD. Khi khởi động quá trình này chúng tôi mong muốn cho học sinh hiểu rằng năng lực làm người sẽ tương đương với tấm bằng đó. Phải tập trung cho năng lực thật. Kết quả thi cử không phải là con đường phát triển lâu dài.

Sau 3 năm thực hiện Chỉ thị 33, tình hình có chuyển biến rõ rệt. Nếu năm 2007 ngành GD mở cuộc thi tốt nghiệp nghiêm túc và tuyên bố chấp nhận kết quả thật thì có 2.560 học sinh vi phạm quy chế thì đến năm 2009 số em bị đình chỉ còn 299 em, giảm 88% so với năm 2007. Tỷ lệ giáo viên vi phạm từ 35 xuống còn 3 giáo viên.

Năm 2008, tỷ lệ bỏ học khoảng 147 ngàn học sinh, sang năm 2009 giảm còn 86 ngàn học sinh, giảm 41%.

Tỷ lệ tốt nghiệp THPT năm 2008 là 76%. Sau đó 2009 tăng 83,8% mỗi năm tăng như vậy là thực tế đáng mừng. Chúng ta đã lập lại ý thức kỷ cương trong học tập.

Kết quả thi cử năm 2009 cơ bản là phản ánh đúng thực chất. Mỗi năm tỷ lệ tốt nghiệp tăng xấp xỉ 10% đến năm 2010 đạt 90%/ 4 năm nỗ lực tối đa để trở thành tỷ lệ tốt nghiệp gần như cũ.

Vấn đề hỗ trợ về interrnet thì 2 năm vừa qua phối hợp với Viettel chúng ta đã kết nối được các trường PTTH với nhau trên cả nước. Trường PTCS là tỷ lệ 78%. Trường tiểu học đạt tỷ lệ 70%, mầm non 46%.

Phó Thủ tướng, Bộ trưởng GD-ĐT:
Đây là một câi hỏi khó, chúng tôi trong quá trình làm chiến lược GD, khởi động từ năm 2007, thực ra trong quá trình Ban cán sự đảng Bộ của Bộ bàn về bàn Chất lượng GD 2007 thì cũng phân tích mặt được và những mặt chưa được của ngành GD, lúc đó chúng tôi có rút ra một số bài học như sau:

Đó là giáo dục và đạo tạo là ngành đặc thù, không ngừng họat động đào tạo để cải tiến chất lượng GD được, vừa phải đổi mới. Khâu đột phá đủ sức giúp ngành GD tập trung giải quyết có kết quả trong thời gian ngắn, kết quả đó sẽ lan tỏa sang lĩnh vực khác.  

Bên cạnh đó, muốn chuyển biến ngành GD cũng như các lĩnh vực công tác nói chung thì phải nghiên cứu nó chịu sự điều chỉnh của quy luật nào? Có phải nó chịu chi phối bởi các quy luật của các công tác sư phạm không? Ví dụ đầu tiên là quy luật quản lý hệ thống. Nếu đúng nó tự phát triển, nếu không đúng thì tự nó không phát triển được.

Ngành GDĐT trong những năm chiến tranh trước đây đã có phong trào dạy tốt, học tốt. Trong giai đoạn lúc đó và sau này, chúng ta xác định được trách nhiệm học sinh, cũng như các thầy cô giáo, trong giai đoạn hiện nay, phù hợp với các giai đoạn phát triển chung. Những năm gần đây, từ thực tiễn ngành GD đã đề xuất triển khai trong 5 năm hiện nay một phong trào xây dựng trường học thân thiện, thực chất vẫn là dạy tốt và học tốt là phải thế nào theo 5 nội dung:

Thứ nhất là vấn đề môi trường, ở nhà trường là xanh, sạch đẹp và an toàn.

Thứ 2, đổi  mới phương pháp giảng dạy, phù hợp với học sinh từng vùng để làm cho việc dạy học có hiệu quả.

Thứ 3, bồi dưỡng rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh.

Thứ 4, đưa các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thể thao, trò chơi dân gian vào nhà trường, làm cho trường chẳng những là nơi để học mà còn vừa học, vừa chơi. Chúng tôi nhận thức, các em học sinh không chỉ là chủ thể GD, mà phù hợp lứa tuổi, các em cũng có thể góp phần làm trách nhiệm nhỏ bé của mình với sự phát triển đất nước và đặc biệt là vun đắp truyền thống uống nước nhớ nguồn.

Thứ 5, vận động mỗi trường học trong cả nước nhận chăm sóc và phát huy một di tích lịch sử, văn hóa của đất nước mình, tại địa phương mình.

Khi nói đến dạy tốt, học tốt là phải huy động cả xã hội chung tay với ngành GD để xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực.

Còn việc bạn hỏi là làm sao xây được nhà vệ sinh, những năm trước chúng ta có kinh phí xây dựng trường và thiết kế đã giao cho địa phương quản lý. Khi tiến hành cuộc vận động trường học thân thiện, học sinh tích cực ngành GD đặt mục tiêu sau 2 năm phải hoàn thành. Sau 1 năm thì đã có 81% số trường có nhà vệ sinh, trong đó ¾ đạt tiêu chuẩn.

Một điểm mới nữa là ngay trong năm đầu tiên, ở nhiều nơi, đã đưa được các bài hát dân ca, các điệu  múa truyền thống vào nhà trường, ví dụ các tỉnh Tây Nguyên và miền Trung nam bộ thì Trung ương Đoàn đã tổ chức cuộc thi các bài hát dân ca của cụm này đạt kết quả tốt. Phong trào tuy còn rất mới mẻ, nhưng sau một năm, đã có sự hưởng ứng rất tích cực của cơ sở đặc biệt của các tổ chức xã hội.

TS. Hoàng Ngọc Vinh, Vụ trưởng Vụ Giáo dục chuyên nghiệp: Về căn cứ để xác định đào tạo theo nhu cầu xã hội, thông thường căn cứ vào các nguồn thông tin, như thông tin về thị trường lao động; qua các khảo sát đánh giá nhu cầu đào tạo; qua các định hướng, chiến lược, mục tiêu chiến lược phát triển kinh tế-xã hội của quốc gia, của địa phương.

Từ năm 2007, ngành Giáo dục phát động cuộc vận động “Nói không với đào tạo không đạt chuẩn, không đáp ứng nhu cầu xã hội”. Vừa qua, chúng ta đã thành lập 2 trung tâm quốc gia về dự báo và thông tin thị trường lao động và Trung tâm phân tích và dự báo nhu cầu đào tạo làm cơ sở cung cấp thông tin cho các cơ sở đào tạo từ dạy nghề đến trung cấp chuyên nghiệp, rồi đến hệ thống giáo dục đại học để đào tạo theo nhu cầu.

Thực ra ngân sách chi cho giáo dục không chỉ có ở Trung ương mà hàng năm khi Quốc hội thông qua đều ghi rất rõ phần chi của địa phương là bao nhiêu và chuyển về cho địa phương. Quốc hội đã quy định rõ về tỷ lệ chi ngân sách cho giáo dục ở địa phương vì vậy không thể có chuyện không có ngân sách giáo dục của địa phương.

Tiến sĩ Nguyễn Xuân Ngữ, Vụ trưởng Vụ Kinh tế kế hoạch trả lời rõ thêm: Theo quy định của Quốc hội, Nhà nước dành 20% trong tổng chi ngân sách cho giáo dục và đào tạo.

Về cơ cấu ngân sách chi cho giáo dục, Thủ tướng Chính phủ hàng năm quyết định phân bổ ngân sách chi cho giáo dục cho các địa phương theo định mức dân số trong độ tuổi từ 0-18 tuổi. Chia theo vùng miền, ở đô thị thấp hơn 2 lần so với  vùng núi cao, sâu, xa, hải đảo.

Đối với ngân sách chi đào tạo cũng phân bổ theo dân số, độ tuổi, vùng miền. Theo văn bản của Chính phủ về việc chi ngân sách giáo dục và đào tạo và Quyết định số 151 về phân bổ ngân sách Trung ương về địa phương.

Vì vậy, tỉnh nào cũng có ngân sách chi cho giáo dục và đào tạo.

Thứ trưởng Bộ GDĐT Nguyễn Vinh Hiển: Trong nhiều năm qua, do số lượng trường lớp tăng nhanh, nên số lượng giáo viên cũng tăng theo. Trong đội ngũ giáo viên có những thầy cô trước đây trình độ đào tạo chưa đạt chuẩn nay cần phải chuẩn hóa, các thầy cô được đào tạo bổ sung, nên cũng có tình trạng chắp vá trong quá trình đào tạo. Do vậy, chất lượng cũng có phần chưa đáp ứng được yêu cầu đào tạo hiện nay.

Tuy nhiên, những giáo viên đó là những người đã có gắn bó với nghề trong nhiều năm, gắn bó với ngành, với giáo viên, với học sinh trong những năm khó khăn. Trước yêu cầu đổi mới, nâng cao chất lượng giáo dục, Nhà nước đã có những chế độ, chính sách để giải quyết sao cho có tình, có lý. Nghị quyết số 16/2000/NQ-CP của Chính phủ đã có hướng dẫn về tinh giản biên chế trong các đơn vị sự nghiệp. Từ năm 2003, Chính phủ đã có Nghị quyết 09/2003/NQ-CP hướng dẫn tinh giản đội ngũ giáo viên trong các trường phổ thông để nâng cao chất lượng đội ngũ.

Từ năm 2007, đã có Nghị định 32/2007/NĐ-CP để tiếp tục thực hiện Nghị quyết 09/2003/NQ-CP, ngành Giáo dục-Đào tạo đã vận dụng để giải quyết rất có tình, có lý. Đối với những giáo viên trình độ chưa đạt chuẩn tùy theo điều kiện có thể bố trí cho đi đào tạo bổ sung để đáp ứng yêu cầu. Tuy nhiên cũng có một bộ phận giáo viên tuổi đã cao, sức đã yếu, thời gian phục vụ cho ngành không còn nhiều thì việc đào tạo bổ sung không cần thiết hoặc khó có điều kiện thực hiện thì ngành bố trí cho các giáo viên này những công việc khác, không phải trực tiếp giảng dạy hoặc động viên các giáo viên này nghỉ trước tuổi theo chế độ.

Nghị quyết 09 và Nghị định 32 đã quy định rõ chế độ cho giáo viên khi nghỉ trước tuổi; có kinh phí bù đắp để không thấp hơn các thầy cô vẫn đang tham gia giảng dạy. Việc các thầy cô nghỉ trước tuổi cũng là một giải pháp để các thầy cô tiếp tục đóng góp cho ngành để nâng cao chất lượng giáo dục.

Hiện nay cấp tiểu học đã mở rộng cho học sinh học 2 buổi/ngày, như vậy cần 1,5 giáo viên/1 lớp, trong khi trước đây học 1 buổi/ngày thì chỉ cần 1,15 giáo viên/1lớp. Như vậy, sẽ có nhiều cơ hội để tuyển thêm giáo viên mới, chất lượng nâng cao hơn.

Ngành Giáo dục – Đào tạo cũng có những quy định, hướng dẫn đánh giá tiêu chuẩn giáo viên. Trên cơ sở đó các giáo viên tự đánh giá mình có đạt chuẩn hay không và có tiếp tục cống hiến, phục vụ cho ngành nữa hay không. Mặt khác cũng nhờ vào sự quan tâm, động viên của các cấp quản lý, các đoàn thể và chính sách phù hợp của địa phương hỗ trợ cho giáo viên nghỉ được đảm bảo cuộc sống.

Khi tôi đến công tác tại địa phương đã trực tiếp tham mưu cho tỉnh giải quyết chế độ, chính sách cho hơn 1.000 giáo viên nghỉ trước tuổi, nhưng không có ai thắc mắc gì, tất cả đều hài lòng, như vậy không thể nói  là “cạn tình” được.

Tổng kết sau 3 năm thực hiện, theo số liệu trong toàn quốc, có 39 tỉnh thành báo cáo thì có 7.000 giáo viên được đào tạo bổ sung, có hơn 4.000 giáo viên được bố trí nghỉ trước tuổi.

Tôi mới nhận trách nhiệm Bộ trưởng Bộ GDĐT được hơn 3 năm, vì vậy kinh nghiệm chưa nhiều. Tôi nghĩ, làm Bộ trưởng có sứ mạng quan trọng chăm lo cho lớp trẻ lớp thanh niên của Việt Nam, đây là trọng trách lớn và cũng rất vinh dự vì vậy phải cống hiến hết mình cùng các đồng chí lãnh đạo Bộ, và toàn thể ngành Giáo dục chung tay gánh vác sự nghiệp lớn này.

Hiện nay, nước ta bước vào thời  điểm hội nhập cạnh tranh toàn cầu, càng đòi hỏi nguồn nhân lực mạnh. Chúng tôi thấy sứ mạng của ngành càng lớn hơn, chỉ có một quyết tâm lớn, đồng thuận thì mới hoàn thành được nhiệm vụ cao cả đó. 

Dân tộc Việt Nam có truyền thống mấy nghìn năm đấu tranh và xây dựng đất nước, trong đó có truyền thống hiếu học đây là tài sản vô cùng quý giá của dân tộc Việt Nam, nó không phải là tiền mà là tinh thần, là gia đình hiếu học, là tài trợ của doanh nghiệp, của mọi người dân, ngành giáo dục luôn luôn biết, không khác gì, là tinh thần, là gia đình học.

Tôi tin rằng, dân tộc Việt Nam đã chiến thắng mọi kẻ thù ngoại xâm thì không có lý gì lại không xây dựng được đất nước văn minh, hiện đại. Một phần quan trọng trong sự nghiệp đó là đóng góp của các thầy cô giáo và các em học sinh. 

Trong đề án Chính phủ trình Quốc hội đổi mới cơ chế tài chính, thể hiện giáo dục là quốc sách của xã hội, qua thảo luận Quốc hội đã biểu quyết là sắp tới trong giai đoạn 2011 - 2015, sẽ thực hiện phụ cấp nhà giáo. Như vậy phụ cấp nhà giáo sẽ làm tăng thu nhập của giáo viên đồng thời tăng thêm sự gắn bó của giáo viên với ngành. Chúng tôi coi đây là giải pháp đã nằm trong kế hoạch triển khai tuy nhiên là chúng ta đang đối mặt với cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu nên tăng  trưởng kinh tế của chúng ta thay vì 8-9% chỉ đạt trên dưới 5% do đó mức độ và tiến độ của việc thực hiện thâm niên sẽ được quyết định cụ thể trong thời gian từ chương trình 2009-2014 ở thời điểm phù hợp.

Còn đối với cán bộ quản lý thì Quốc hội đã thông qua một chính sách đặc biệt là nếu thầy cô giáo dạy giỏi chuyển sang làm cán bộ quản lý ở Phòng Giáo dục, Sở Giáo dục thì sẽ được giữ phụ cấp giảng dạy trong vòng 3 năm mặc dù là không còn dạy nữa.

Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân: Rất hoan nghênh câu hỏi của em, nhưng trong câu hỏi có một số nội dung không chính xác đó là hiện nay không phải học phí của chúng ta ngày càng tăng, vừa rồi Quốc hội thông qua Đề án đổi mới cơ chế tài chính, khẳng định: với giáo dục phổ thông, việc đóng học phí là phù hợp khả năng chi trả tức là những người nghèo, phần dành cho con em đi học ví dụ một tháng không đủ dành vài chục nghìn để mua quần áo sách vở, diện đó hoàn toàn không phải đóng học phí, không phải chỉ miễn mà còn được hỗ trợ thêm kinh phí để mua sách vở đi học.

Đây là chính sách mới, không phải miễn mà còn cho thêm để đi học. Còn những hộ ở đô thị có thu nhập tương đối cao thì sau trước vẫn đóng nhiều hơn nhưng theo nguyên tắc là không gây khó khăn về chi trả. Cần nhấn mạnh là chúng ta không hề có chủ trương là tăng học phí ở cấp phổ thông mà ngược lại tiếp tục miễn giảm, thậm chí còn cho thêm. Ví dụ như vừa qua Quốc hội đề xuất phổ cập giáo dục mầm non 5 tuổi, đối với vùng miền núi, có trường công lập rồi mà gia đình vẫn không đủ tiền cho con đi học thì nhà nước vẫn sẽ hỗ trợ toàn bộ.

Đối với khối giáo dục đại học, học phí tăng thêm nhưng đi kèm theo đó là có chính sách cho vay đi học. Vấn đề này đề nghị Tiến sỹ Ngữ nói rõ thêm.

Tiến sỹ Nguyễn Văn Ngữ, Vụ trưởng Vụ Kế hoạch tài chính: Tuy điều kiện kinh tế còn khó khăn, nhưng Đảng và Nhà nước đã thực hiện chính sách miễn giảm học phí cho học sinh, sinh viên. Qua số liệu, đã có 53% số học sinh sinh viên cả nước được miễn giảm học phí, trong đó nhiều học sinh vùng khó khăn còn được trợ cấp để đi học, ví dụ các cháu mầm non mỗi tháng được cấp 70 ngàn đồng, các cháu ở trung học phổ thông được cấp 140 ngàn đồng/tháng. Bên cạnh chính sách miễn giảm học phí Nhà nước còn có chính sách cấp học bổng hỗ trợ học tập cho người học. Đây là một chính sách công bằng và nhân văn của chế độ ta. Cùng với quá trình phát triển kinh tế, thì các cấp học, bậc học sẽ được từng bước ưu tiên để người học đóng học phí theo khả năng chi trả của mình từng bước nâng cao chất lượng giáo dục đảm bảo sự công bằng về cơ hội học tập cho mọi người dân.

Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ GD ĐT Nguyễn Thiện Nhân: Đây cũng là bức xúc hiện nay của chính lãnh đạo ngành GD-ĐT. Trong khoảng 10 năm qua Chính phủ đã có chủ trương đưa giáo viên mới ra trường lên công tác ở vùng khó khăn (nam 5 năm, nữ 3 năm), sau đó tạo điều kiện cho họ trở về nơi thuận lợi hơn ở quê cũ. Một số tỉnh đã làm được điều này, nhưng nhiều địa phương chưa thực hiện tốt, nên thực tế hiện nay có nhiều giáo viên trên 10 năm chưa được trở về.

Vừa qua chúng tôi đã giao cho Cục Nhà giáo và Cán bộ quản lý Giáo dục, Vụ Tổ chức Ccn bộ khảo sát vấn đề này tại 4 tỉnh thuộc vùng khó khăn để từ đó có đề án cụ thể. Việc này có những phức tạp, như khi đưa về địa phương cũ hoặc địa phương thuận lợi hơn thì các trường ở địa phương đã có đủ giáo viên, như vậy không thể đưa ngay lập tức, phải báo trước để có thời gian chuẩn bị. Thứ hai là, khi đưa các thầy cô từ vùng núi trở về, thì phải có các thầy cô mới đã sẵn sàng lên vùng khó khăn. Đồng thời phải rà lại chính sách áp dụng đối với các giáo viên khi trở về.

Hiện nay ngành Giáo dục – Đào tạo có đề xuất chính sách: Thông thường sau 15-20 năm công tác có cống hiến tốt thì được tặng Kỷ niệm chương của ngành Giáo dục. Năm vừa rồi có đề xuất, ở vùng khó khăn 1 năm được tính bằng 1,5 hoặc 2 năm, tùy điều kiện để sau này khen thưởng xứng đáng hơn. Những chính sách khác Bộ đang nghiên cứu.

Đề án đang trong quá trình soạn thảo nhưng tinh thần là những người gốc từ đâu đi, khi muốn trở về thì Sở GD-ĐT ở tỉnh đó phối hợp Sở Nội vụ phải đón về.

Rất cảm ơn ý kiến của Bạn Trà.

Thứ trưởng Nguyễn Vinh Hiển:  Hiện nay đối với các trường công lập, phần kinh phí chăm lo cho các em học sinh vẫn được Nhà nước đảm bảo cơ bản là đủ, tuy nhiên trong thực tiễn còn nhiều trường mà xuất phát từ phụ huynh học sinh muốn con em mình có điều kiện học tập tốt hơn nên Hội phụ huynh học sinh cũng có thể quyên góp, vận động để tăng thêm điều kiện hỗ trợ như đun nước uống cho các em, trang bị thêm quạt, điện, ánh sáng, bảng chống lóa v.v… Chuyện này là có trong thực tiễn.

Tuy nhiên, Bộ Giáo dục đào tạo đã có quy định trong Quy chế của Ban đại diện cha mẹ học sinh là Hội cha mẹ học sinh hoạt động trên cơ sở nguyên tắc đồng thuận, nghĩa là nếu như ai không thuận thì không phải làm chứ không bắt buộc và cũng quy định trách nhiệm của các nhà trường là nếu như Hội phụ huynh có huy động thì nhà trường phải có trách nhiệm tham gia quản lý nguồn tiền này cho có hiệu quả, tránh lãng phí và phải thanh toán công khai với Hội phụ huynh học sinh vào những dịp họp phụ huynh như cuối học kỳ, cuối năm học. Như vậy phải nói là về quy định thì rõ ràng, tuy nhiên trong thực tiễn thực hiện thì vẫn có một số nhà trường, thậm chí có một số Ban đại diện cha mẹ học sinh, thì cũng muốn làm cho tiện, nhanh nên cứ ra chỉ tiêu thu góp mà không có thuyết phục, không giải thích, những đối tượng khó khăn thì không miễn thu. Như vậy, chủ trương của Bộ là rõ ràng, còn Hội phụ huynh học sinh phải có trách nhiệm quản lý việc thu chi, đóng góp cho hiệu quả và đảm bảo tính tự nguyện.

Ông Cao Văn Sâm - Phó Tổng cục trưởng Tổng cục dạy nghề Bộ Lao động Thương binh và Xã hội: Từ năm 2000 đến nay thực hiện chủ trương của Đảng và Nhà nước về phát triển nguồn nhân lực, trong đó đặc biệt chú trọng đến cân đối giữa các cấp lao động với nhau.

Lĩnh vực dạy nghề từ năm 2000 đến nay đã phát triển rất nhanh, từ chỗ đào tạo dưới 1 triệu lao động thì từ năm 2004 đã đào tạo trên 1 triệu lao động. Đặc biệt năm 2007 là 1,4 triệu lao động và năm 2008 là trên 1,5 triệu lao động tăng 7%. Năm 2009 dự kiến đào tạo 1,6 triệu học sinh. Quốc hội giao chỉ tiêu số lao động được đào tạo nghề hàng năm tăng 5,8 %/năm. Xét về góc độ quản lý vĩ mô thì hầu hết các trường dạy nghề đều đảm bảo chỉ tiêu tuyển sinh.

Trường hợp bạn nêu có thể nằm trong một trong hai vấn đề dưới đây:

1. Trong cơ chế thị trường nhu cầu chuyển dịch cơ cấu lao động có những nghề lúc này nhu cầu lớn lúc khác lại thấp. Các cơ sở đào tạo của chúng ta hình thành bộ phận quan hệ thị trường vì thế nên chuyển dịch giữa nghề này sang nghề khác để thích ứng với nhu cầu tất yếu của thị trường.

2. Có những nghề đòi hỏi người lao động không những phải có kiến thức mà còn có sức khỏe tốt mới có thể đáp ứng được, ví dụ như nghề hàn dưới thành tàu. Cho nên không phải nghề nào chúng ta cũng dễ tuyển.

Đào tạo nghề còn gặp nhiều khó khăn. Trong quá trình xây dựng phát triển đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao với thị trường lao động là cả một khoảng cách.

Hiện nay Đảng và Nhà nước đang quan tâm chỉ đạo cải thiện không ngừng chất lượng dạy nghề để đáp ứng nhu cầu nhân lực chất lượng cao để xây dựng đất nước.

Ông Trần Xuân Mậu - Phó Cục trưởng Cục Nhà giáo và Cán bộ quản lý giáo dục: Tôi xin chia sẻ việc nuôi 2 con ăn học của gia đình nông dân đã là cố gắng rất lớn.

Đối với việc tuyển giáo viên, Bộ GD-ĐT đã chỉ đạo thực hiện Quyết định 62 của Bộ năm 2007 cũng như Thông tư 07 về phân cấp trong vấn đề tuyển dụng biên chế của các nhà trường. Việc này, tại mỗi địa phương có nhu cầu khác nhau. Có địa phương cần tuyển thêm, cũng có địa phương, hiện nay, số giáo viên tương đối bão hòa, bảo đảm cơ cấu, số lượng.

Vấn đề tuyển mới hàng năm vẫn tiếp tục, chúng tôi đề nghị, đối với Cục nhà giáo, là đơn vị quản lý chăm lo cho đội ngũ nhà giáo, chúng tôi xin phép là cầu nối, nếu các bạn sinh viên sư phạm tốt nghiệp gặp khó khăn về việc làm, gia đình khó khăn, … có thể liên hệ với chúng tôi, chúng tôi sẽ thông qua các kênh liên lạc quản lý giới thiệu cho các bạn tới làm việc trực tiếp ở các địa phương có nhu cầu.

Việc đào tạo của các trường sư phạm có một số ngành, lĩnh vực lại vượt quá nhu cầu, theo chỉ đạo của Bộ Giáo dục chúng tôi  đang triển khai chỉ đạo tại các địa phương trong vấn đề: các địa phương phải xây dựng quy hoạch, kế hoạch phát triển đội ngũ đến năm 2015, kế hoạch này phải được kết nối với các trường sư phạm trên địa bàn để việc đào tạo giáo viên đáp ứng số lượng, cơ cấu cho đội ngũ giáo viên tại địa bàn. Việc này đòi hỏi thời gian, Cục nhà giáo đang tham mưu cho Bộ về vấn đề trên.

Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ GDĐT: Cháu tốt nghiệp Đại học Y, chưa có việc làm tại Hà Nội, nếu có thể đến vùng khó khăn, miền núi…. chắc chắn có nhiều nơi rất cần. Đối với giáo viên cũng vậy.

Tuy nhiên, hiện tượng giáo viên khó tìm được việc làm cho thấy ngành Giáo dục chưa có dự báo đầy đủ về nhu cầu giáo viên các cấp. Các trường sư phạm vẫn đào tạo theo khả năng, chưa theo nhu cầu của xã hội.

Từ năm học này, ngành Giáo dục có chủ trương trong 3 năm tới, các sở giáo dục phải quy hoạch lại nhu cầu giáo viên, tiến hành đào tạo theo đặt hàng  cho các trường ĐH, CĐ. Liên quan tiến tới ngành Giáo dục phải đào tạo theo đúng nhu cầu cho địa phương, từ thực tiễn đó tổng hợp lại để có dự báo cho nhu cầu đào tạo của trường.

Anh chị em nào vừa qua đào tạo hệ sư phạm, nhưng thực tế ở ngành đó địa phương không có nhu cầu, chúng ta có thể học bổ túc chuyển đổi sang văn bằng 2. Hiện nay, một số địa phương đã thực hiện đào tạo 3 năm đầu là khoa học cơ bản, năm thứ tư đào tạo chuyên ngành mới quyết định chuyển hệ sư phạm hay kỹ sư. Những người này nếu học sư phạm, 3 năm đầu  kiến thức kỹ thuật vẫn có thể làm cử nhân kỹ sư kỹ thuật, một thời gian nếu thấy không có điều kiện, có thể quay lại xin học bổ túc để lấy bằng 2, lúc đó vẫn có thể có thể phát huy nền tảng. Nếu một cơ quan có kỹ sư làm kỹ thuật lại học sư phạm, có thể giúp đào tạo kỹ sư cho công ty.

Trước hết chúc mừng anh có một người em tốt nghiệp thủ khoa. Đấy là một niềm tự hào của bản thân cũng như của gia đình. Tuy nhiên có thể thủ khoa ở một ngành, hoặc bậc học mà chúng ta vừa trao đổi, thì có thể ở địa bàn thuận lợi đã có đủ giáo viên rồi thì chúng ta phải chấp nhận công việc ở một địa bàn khác. Đây cũng là bài học là chúng ta học xong đại học mới bắt đầu đi tìm việc làm, và trong lĩnh vực đại học cũng như dạy nghề.

Bộ GDĐT đã làm việc với Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội hướng đến giải pháp là những người học đại học ngay khi học xong một nửa thời gian đào tạo, phải xúc tiến khả năng tìm, chọn được việc làm thích hợp. Như vậy sự chủ động của người học nghề, học đại học cao đẳng được tìm nghề là rất quan trọng, tự tìm và tự tiếp thị cho mình trong chuyện này. Còn như trường hợp của cháu thì đồng chí Phó Cục trưởng Cục nhà giáo vừa trao đổi, sẽ làm vai trò cầu nối cho cháu tìm được nơi làm việc cho phù hợp nhất trong hoàn cảnh chung hiện nay.

Đây là câu hỏi rất đáng quan tâm, người ta chọn nghề đều có nhiều yếu tố, có yếu tố là do sở thích, ví dụ những người chọn nghề nhạc thì phải thích nhạc mới chọn nghề nhạc chứ không phải vì muốn có thu nhập cao, nhưng còn yếu tố thứ hai là cần có thu nhập cao vì vậy khi chọn nghề cụ thể, tùy mỗi người tự quyết định sự ưu tiên này, ví dụ nếu chọn nghề giáo thì phải có niềm đam mê, yêu thích nghề giáo trước đã, giả sử có trả lương cao nhưng không thích làm nghề giáo chưa hẳn đã có thu nhập cao. Mặt khác, chính sách nhà nước, cũng cần tạo đủ sự hấp dẫn để nhiều người yêu thích nghề giáo. Hiện nay, phục vụ chủ trương này, Bộ Giáo dục đào tạo đã có chương trình đào tạo tiến sĩ trong nước và nước ngoài, đặc biệt đào tạo nước ngoài Nhà nước hỗ trợ hoàn toàn kinh phí. Như vậy Nhà nước đã có chính sách cụ thể để phát triển năng lực nghề nghiệp của nghề giáo.

Về mặt thu nhập, Nhà nước quan tâm điều chỉnh chính sách, bên cạnh việc tăng lương nói chung, sắp tới sẽ thực hiện phụ cấp thâm niên nhà giáo, ở những đơn vị trường cao đẳng, đại học có những nghiên cứu khoa học, thông qua hoạt động này, các Nhà giáo sẽ có thêm thu nhập khi có những giải pháp kỹ thuật, sáng chế. Và cuối cùng là việc tôn vinh về mặt xã hội, khi chúng ta cống hiến tốt, có sự trân trọng của học trò, của phụ huynh, danh hiệu của Nhà giáo các bậc, đây cũng là sự động viên của nghề giáo.  

Bà Lê Thị Xuân Dung, Phó Vụ trưởng Vụ pháp chế: Để thành lập một trường THPT công lập cũng như tư thục thì phải đáp ứng được các điều kiện theo Quyết định 07/2007/QĐ-BGD ngày 2/4/2007 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục - Đào tạo về ban hành điều lệ trường THCS, THPT và trường phổ thông có nhiều cấp học.

Trường của bạn là trường THPT tư thục còn thực hiện theo quy chế tổ chức hoạt động của trường ngoài công lập. Khi thành lập phải đáp ứng điều kiện:

Thứ nhất, việc thành lập trường phải phù hợp với quy hoạch mạng lưới của trường TH.

Thứ hai, cơ quan tổ chức, cá nhân mở trường có luận chứng khả thi bảo đảm có đội ngũ quản lý, giáo viên đủ số lượng về cơ cấu, về loại hình giáo viên, về tiêu chuẩn phẩm chất, trình độ đào tạo để đảm bảo thực hiện chương trình giáo dục phổ thông. Có cơ sở vật chất và tài chính đảm bảo đáp ứng được yêu cầu hoạt động giáo dục và thực hiện các quy định của điều lệ này. Như vậy để thành lập trường THPT về nguyên tắc phải đáp ứng được các điều kiện như vậy.

Việc trường THPT của bạn đáp ứng nhu cầu học tập của con em địa phương và có nhu cầu mượn một số phòng dư thừa của trường bán công trong địa phương và hợp đồng với giáo viên của trường đó để tự túc dạy và học thì có thể tận dụng các cơ sở giáo dục để tổ chức dạy, học và hợp đồng với giáo viên theo quy định của pháp luật: Thứ nhất, việc hợp đồng với giáo viên của trường thực hiện theo quy chế thỉnh giảng, tức là theo quy định của luật. Đối với chế độ thỉnh giảng, được phép mời những người đủ tiêu chuẩn đến giảng dạy theo chế độ thính giảng. Người được mời đến trường bạn giảng dạy phải thực hiện, hoàn thành nhiệm vụ tại trường đang công tác và được sự đồng ý của thủ trưởng nhà trường, được thực hiện theo quy định của pháp luật.

Vụ trưởng Vụ Kế hoạch Tài chính Nguyễn Văn Ngữ: Những trường hợp được miễn giảm học phí là đối tượng chính sách xã hội đã được quy định trong các văn bản của Nhà nước. Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội, Bộ Tài chính đã có Thông tư hướng dẫn cụ thể. Theo đó, trường hợp bạn hỏi thuộc đối tượng được miễn giảm học phí.

Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ GDĐT: Thực ra thì tôi làm công tác ở Bộ GDĐT mới hơn 3 năm, công việc là không phải của riêng mình mà là của tập thể lãnh đạo Bộ, Ban cán sự Đảng cũng như được sự chia sẻ, chung sức chung lòng của các Vụ, Cục và đặc biệt là các Tư lệnh địa phương và các giám đốc Sở. Ngành GDĐT còn nhận được sự hỗ trợ của các cấp, ủy chính quyền địa phương. Và nếu nhìn lại việc tập thể Bộ đã làm được có phần nào đó thay đổi trong 3 năm qua, thì có thể thấy việc chọn, đột phá, và khắc phục các tiêu cực thi cử, bệnh thành tích giáo dục đã đem lại hiệu quả bước đầu được xã hội ghi nhận.

Cũng trong 3 năm qua, tập thể lãnh đạo Bộ, cùng với Công đoàn giáo dục đã chọn yêu cầu mà thể hiện đặc trưng của nhà giáo giai đoạn hiện nay, đó là mỗi thầy cô giáo là tấm gương và đạo đức, là khoa học và sáng tạo, xác định tiêu chí phấn đấu, đạo đức nhà giáo. Đó là, trong thời kỳ, cách mạng khoa học kỹ thuật tiến triển nhanh như hiện nay, hội nhập nhanh, nếu giáo viên không có khả năng tự học thì không có khả năng tiếp tục dẫn đầu về tri thức, về phương pháp dạy về lĩnh vực của mình. Hơn nữa, là yêu cầu về sáng tạo, chúng ta muốn có công dân sáng tạo thì sự sáng tạo này phải thực hiện từ trong đào tạo phổ thông và giáo viên phải có khả năng thực hành. Như vậy, ngành cũng làm rõ hơn, yêu cầu của nhà giáo giai đoạn tới là tấm gương và đạo đức tự học và sáng tạo.

Thứ trưởng Bộ GDDT Bà Nguyễn Thị Nghĩa: Với mức lương 360.000 đồng/tháng, tôi nghĩ chị nhà là giáo viên mầm non ngoài biên chế.

Trong những năm qua Đảng, Nhà nước, Chính phủ đã quan tâm đến cấp học mầm non này. Đặc biệt từ khi có Quyết định 161, sau này có Quyết định 149 phê duyệt Đề án phát triển giáo dục mầm non từ 2006-2015, trong đó có quy định rất rõ quan tâm giáo viên mầm non ngoài biên chế. Bằng nhiều nguồn ngân sách, lương của giáo viên mầm non ngoài biên chế phải bằng giáo viên trong biên chế. Tuy nhiên trong quá trình triển khai thực hiện, nhiều địa phương đã thông qua HĐND tỉnh, yêu cầu nguồn ngân sách của tỉnh, huyện, xã chi lương không thấp hơn mức lương tối thiếu. Nhiều nơi trả phụ cấp cho giáo viên mầm non theo trình độ đào tạo, trình độ trung cấp được trả khác trình độ cao đẳng, đại học, và cuộc sống của giáo viên mầm non từng bước được nâng lên.

Tuy nhiên, tại một số địa phương thu nhập của giáo viêm mầm non ngoài biên chế chưa được quan tâm, mức thu nhập 360.000 đồng quả thực là rất thấp.

Hiện nay Bộ Giáo dục và Đào tạo đã tập hợp điều kiện cũng như mức thu nhập của giáo viên mầm non ở các tỉnh và chúng tôi đang xây dựng chương trình phổ cập mẫu giáo 5 tuổi để thực hiện QĐ 149 của Thủ tướng Chính phủ, trong đó có chính sách quan tâm giáo viên mầm non. Sắp tới chúng tôi cũng sẽ hoàn thành cùng các Bộ, ngành, địa phương, trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.

Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ GDĐT: Chúng tôi có thể khẳng định, nếu là giáo viên mầm non ở trường công lập đã qua đào tạo chuẩn thì không có mức lương này. Tại sao có một số chỗ như vậy, theo tôi có 2 nguyên nhân: Thứ nhất, ở cơ sở bán công, nhiều nơi nhà nước chỉ trả cho một số thầy cô giáo, còn số còn lại là trả từ nguồn thu của trường bán công. Rất nhiều địa phương có quy định dù là bán công thì cũng trả bằng mức lương tối thiểu của hệ công chức hiện nay là 650.000 đồng/tháng. Thứ hai, ở bán công mà không được qua đào tạo sư phạm mầm non thì không được gọi là cô giáo mầm non, nên chỉ trả theo mức của người hỗ trợ trong công tác hàng ngày.

Chúng tôi rất mong bạn gửi thêm thông tin, sau đó chúng tôi sẽ đề nghị địa phương làm rõ trường hợp này.

Phó Vụ trưởng Vụ Công tác Học sinh Sinh viên, Tiến sỹ Ngũ Duy Anh: Bộ Giáo dục và Đào tạo và TW Đoàn phối hợp triển khai nhiều hoạt động văn hóa thể thao lành mạnh cho học sinh sinh viên thu hút sinh viên tham gia vào hoạt động này nhằm rèn luyện sức khỏe, phát triển thể chất cũng như tinh thần phấn đấu vươn lên để rời xa những tệ nạn xã hội.

Đó là các hoạt động triển khai trên toàn quốc như bóng đá sinh viên và nhiều hoạt động thể thao khác, tổ chức các cuộc thi về văn hóa nghệ thuật và các họat động khác liên quan tới công việc ngoại khóa của học sinh sinh viên. Trong thời gian vừa qua, nhờ có sự triển khai tốt các hoạt động này việc mà sinh viên tham gia hoạt động ngoài trường học (hoạt động không có ích được giảm bớt hơn) do đó giúp tăng cường giáo dục đạo đức lối sống văn hóa thể thao cũng như sức khỏe cho sinh viên có sức khỏe tốt hơn, học tập tốt hơn để ra trường trở thành những người công dân tốt hơn.

Bí thư Trung ương Đoàn Nguyễn Đức Vinh: Vấn đề games online, thì vừa qua báo chí cũng đã nói nhiều. Về phía Trung ương Đoàn thanh niên thì chúng tôi cũng nhất trí với ý kiến của Bộ GDĐT tổ chức các hoạt động để thu hút học sinh sinh viên như các hoạt động ngoại khóa là rất tốt. Một mô hình mà Trung ương Đoàn thanh niên đã thử nghiệm tại thành phố Hồ Chí Minh đó là mô hình cai nghiện games online do Trung tâm hướng dẫn hoạt động thanh thiếu niên Việt Nam thực hiện. Hình thức này cũng đã thu hút được sự quan tâm của xã hội. Thực chất của mô hình này là mời các bạn đến tham gia, mời các chuyên gia tâm lý đến tư vấn cho các bạn. Nhiều gia đình cũng đã đến cám ơn lớp này vì đây cũng là một hình thức góp phần giải quyết cai nghiện games.

Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ GDĐT Nguyễn Thiện Nhân: Chúng ta đã đề cập đến phong trào trường học thân thiện, học sinh tích cực. Ở đó có nội dung rèn luyện kỹ năng sống và đưa các hoạt động ngoại khóa để các em hoạt động tập thể và gắn với môi trường tự nhiên cũng như quan tâm đến truyền thống văn hóa dân tộc.  Về tổng thể, chúng tôi nghĩ rằng công tác tuyên truyền cần mạnh hơn nữa vì một bộ phận không nhỏ chưa nhận thức được nguy cơ của games online và khi nghiện có khi cũng không biết mình nghiện đến mức nào và chưa biết chỗ nào giúp cai nghiện. Chúng tôi thấy rằng sáng kiến của Đoàn thanh niên rất tốt. Cần khuyến khích mở thêm các cơ sở cai nghiện games online và tăng cường hợp tác giáo dục.